İslam İktisadı Atölyesi IV
İslam İktisadı Perspektifinden Sosyal Adalet
2 Nisan 2016 Cumartesi - 3 Nisan 2016 Pazar
İstanbul

İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği, İlmi Etüdler Derneği (İLEM) ve Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği’nin (İGİAD) birlikte düzenlediği İslam İktisadı Atölyesi IV, 2-3 Nisan 2016 tarihlerinde “İslam İktisadı Perspektifinden Sosyal Adalet” başlığı ile İstanbul’da düzenlenecek. İstanbul Üniversitesi İslam İktisadı ve Finansı Anabilim Dalı’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek atölye bu seneki başvurularda öncelikli olarak sosyal adalet ve ilgili konuları İslam iktisadı perspektifinden ele alan tebliğlere yer verecek.

Gelir adaletsizliğinin her geçen gün arttığı, yoksulluğun dünya çapında bir problem olduğu, gayri insani çalışma koşulları, yetersiz maaşlar ve sosyal güvencesizlik ile malul bir emek piyasasının varlığını koruduğu bugünün hakim iktisadi düzeninde, çoğu devletin bu talepleri karşılayacak düzeyde politikalar üretememesi de bir o kadar dikkat çekiyor. Kapitalist politikaların sosyal adaleti sağlamaktan uzak, bilakis eşitsizliği her daim derinleştiren ve iktisadi ve sosyal refahın geniş kitlelere ulaşmasını engelleyen özellikleri birçok Müslüman ilim adamı tarafından yıllardır eleştiriliyor. Bu eleştirileri ise İslami ilkeler çerçevesinde şekillenecek alternatif bir teorik ve pratik iktisadi düzenin sosyal adaleti sağlayacağı yönündeki iddialar izliyor.

Diğer taraftan, Müslüman idarecilerin yönetimi altındaki toplumlarda beliren tecrübe alternatif bir sosyal adalet anlayışı sunmaktan uzak gözüküyor. Ayrıca Müslüman bireylerin iktisadi hayat içerisindeki tavırlarına İslam’ın sosyal adaletten yana tavrı değil, çoğunlukla günlük iktisadi koşulların gereklilikleri şekil veriyor. Bu noktada, 1960’lı yıllarda İslam iktisadı başlığı altında çalışmalar yapılmaya başlanmasındaki temel maksadın sosyal adalet meselesiyle yakından ilgili olduğunu fakat sonraki yıllarda çalışmaların daha çok finans alanına kaydığını göz önüne aldığımızda sosyal adalet konusunu yeniden ve daha temelli bir şekilde konuşma ihtiyacı daha açık bir şekilde ortaya çıkıyor.

Bu bağlamda, IV. İslam İktisadı Atölyesi ile sosyal adalet başlığı etrafındaki meseleleri İslam iktisadı perspektifinden ele alan tartışmalar yürütülmesi hedefleniyor. Böylece dünyanın dört bir tarafında çalışmalar yapan akademisyenleri bir araya getirerek mevcut sosyal ve iktisadi adaletsizliklerin sebeplerinin gerçekçi ve derinlikli bir şekilde irdelenmesi ve İslami ilkelere dayalı bir sosyal adalet anlayışının teorik zemininin nasıl oluşturulacağı, hangi alternatif mekanizmaları içereceği ve ne gibi somut çözümler üretilebileceği üzerine kolektif bir çalışma yapılması amaçlanıyor. Bu çerçevede, aşağıdaki ve benzeri sorulara odaklanan tebliğ özetleri bekleniyor:

  • Günümüzde sosyal adaletsizliğin temel sebepleri ve sonuçları
  • Küresel ve yerel ölçekte sosyal adaleti sağlama için alınan önlemler ve bunların etki/başarı oranı
  • Sosyal adalet tartışmaları ve öne çıkan başlıklar
  • İslam iktisadı perspektifinin sosyal adalet tartışmalarına katkısı
  • Günümüzde Müslüman toplumlarda sosyal adalet nasıl anlaşılmakta ve uygulanmaktadır?
  • Günümüzde Müslüman toplumlarda uygulanan iktisadi politikaların sosyal adalet açısından etkileri ve sonuçları
  • Sosyal adalet İslami bir perspektifle bugün nasıl ele alınabilir?
  • İslam iktisadı çerçevesinde sosyal adaleti sağlayacak ilkeler ve mekanizmalar
  • İslami ilkelere dayalı bir iktisadi sistemde sınıfsal farklılıkları ve gelir adaletsizliğini ortadan kaldıracak önlemler
  • Zekât müessesesi, faiz yasağı, sadaka ve infaka teşvik, lüks ve israfın yasaklanması vb. hususlar nasıl bir sosyal adalet anlayışı tesis ediyor?
  • İslam iktisadının ilkesel ve kurumsal nitelikleri bugünkü iktisadi sistem içerisinde nasıl var olabilir?
  • Adil bir iktisadi hayat için bölüşüm ve yeniden bölüşüm dinamikleri ne şekilde yapılandırılmalıdır?
  • Müslüman coğrafyalarda mevcut olan yoksulluğun kaynakları, sebepleri ve sonuçları nelerdir?
  • Yoksullukla mücadele İslami bir perspektiften nasıl ele alınabilir?
  • İslam iktisadı bağlamında vergilendirme, sosyal güvenlik ve asgari ücret politikalarını belirleyen parametreler neler olmalıdır?
  • Müslüman toplumlarda da uygulanan kalkınma temelli iktisadi politikaların sosyal adalet açısından yansımaları nasıl olmaktadır?
  • Bir sosyal politika unsuru olarak emek piyasasının tanzimi ne şekilde gerçekleşmelidir?
  • Günümüzde haneler ve devletlerin yaşadığı borç krizlerine İslam iktisadı perspektifinden ne tür çözümler getirilebilir?
Program
09.30-10.00 Kayıt
10.00-10.30 Açılış
Davut Şanver İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği
Doç. Dr. Necmettin Kızılkaya Düzenleme Kurulu Başkanı
Prof. Dr. Murteza Bedir İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı
Prof. Dr. Mahmut Ak İstanbul Üniversitesi Rektörü
10.30-12.00 Açılış Paneli: İslam İktisadı Perspektifinden Sosyal Adalet
Prof. Dr. Halis Yunus Ersöz İstanbul Üniversitesi
Prof. Dr. Murteza Bedir İstanbul Üniversitesi
Prof. Dr. Nihat Erdoğmuş Yıldız Teknik Üniversitesi
Prof. Dr. Mahmut Bilen Sakarya Üniversitesi
12.00-13.30 Öğle Arası
13.30-15.00 I. Oturum
Oturum Başkanı: Sabri Orman Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), Türkiye
Tebliğ: Social Justice, Market, Society and Government: An Islamic Perspective
Toseef Azid & Osamah Hussain Al Rawashdeh Qassim University, Suudi Arabistan
Müzakereci: Fatih Savaşan Sakarya Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: Human Freedom, Market Economy and Social Justice in Islam
Valentino Cattelan University of Florence, İtalya
Müzakereci: Mehmet Saraç İstanbul Üniversitesi, Türkiye
15.00-15.30 Çay-Kahve Arası
15.30-17.00 II. Oturum
Oturum Başkanı: Yusuf Alpaydın Marmara Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: Partial Equilibrium Analysis of Zakat
Dwi Retno Widiyanti Universitas Brawijaya, Endonezya
Müzakereci: Abdullah Şahin İstanbul Şehir Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: Pursuing Social Justice through Islamic Micro-Takaful in the Informal Economy: Social Capital Matter
Yulizar D. Sanrego Tazkia University, Endonezya
Müzakereci: Nurettin Tüysüz İstanbul Üniversitesi, Türkiye
17.00-17.30 Çay-Kahve Arası
17.30-19.00 III. Oturum
Oturum Başkanı: Servet Bayındır İstanbul Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: The Role of Waqfs in Promoting Social Justice
Hüsnü Tekin Hazine Müsteşarlığı, Türkiye
Müzakereci: Ahmet Temel İstanbul Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: How Social Aids Affect People’s Willingness to Work: Developing a Social Aid Framework within the Context of Islam
Ömer Faruk Tekdoğan İstanbul Üniversitesi, Türkiye Mehmet Tarık Eraslan Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Türkiye
Müzakereci: Ahmet Gündoğdu International Islamic Trade Finance Corporation, Türkiye
09.30-11.00 IV. Oturum
Oturum Başkanı: Abdullah Kahraman Kocaeli Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: Opportunities and Challenges of Productive Zakat as a Social Justice Mechanism: Case Study in Indonesia
Aimatul Yumna Padang State University, Endonezya
Müzakereci: Murat Taşdemir İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: The Role of Zakat and Financial Inclusion for the Social Justice
Selim Erbağcı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Türkiye
Müzakereci: Yusuf Kaya Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye
11.00-11.30 Çay-Kahve Arası
11.30-13.00 V. Oturum
Oturum Başkanı: Necdet Şensoy Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), Türkiye
Tebliğ: How Can Islamic Banks Achieve Social Justice?
Khoutem Ben Jedidia Higher Institute of Accounting and Business Administration (ISCAE), Tunus
Müzakereci: Nurullah Gür İstanbul Medipol Üniversitesi, Türkiye
Tebliğ: Interest and Social Justice: Impact of Real Interest Rate on Income Inequality
Ozan Maraşlı Ankara Üniversitesi, Türkiye
Müzakereci: Hafsa Orhan İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Türkiye
13.00-13.30 Kapanış Oturumu
Kurullar
Düzenleme Kurulu
  • Lütfi Sunar, İstanbul Üniversitesi
  • Necmettin Kızılkaya, İstanbul Üniversitesi
  • Nihat Erdoğmuş, Yıldız Teknik Üniversitesi
  • Süleyman Güder, İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği
  • Yusuf Enes Sezgin, İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği
  • Murat Şentürk, İstanbul Üniversitesi
Bilim Kurulu
  • Abdulazeem Abozaid, Emirates Islamic Bank
  • Abdullah Durmuş, Istanbul University
  • Adem Esen, Istanbul Sebahattin Zaim University
  • Ahmet Faruk Aysan, Boğaziçi University
  • Ahmet Yükleyen, İstanbul Commerce University
  • Asad Zaman, International Islamic University
  • Burhanettin Can, İGİAD
  • Celali Yılmaz, SPK
  • Cengiz Kallek, İstanbul Şehir University
  • Erkan Erdemir, İstanbul Şehir University
  • Fahim Khan, Riphah Center of Islamic Business
  • Fatih Savaşan, Sakarya University
  • Feridun Yılmaz, Uludag University
  • Gülfettin Çelik, Istanbul Medeniyet University
  • Haluk Songür, Süleyman Demirel University
  • Lütfi Sunar, Istanbul University
  • Mahmut Bilen, Sakarya University
  • Masudul Alam Choudhury, Sultan Qaboos University
  • Mehmet Babacan, Istanbul Commerce University
  • Mehmet Saraç, Istanbul University
  • Murat Şentürk, İGİAD
  • Murat Taşdemir, Medeniyet University
  • Murteza Bedir, İstanbul University
  • Necdet Şensoy, TCMB
  • Necmettin Kızılkaya, İstanbul University
  • Nihat Erdoğmuş, İstanbul Şehir University
  • Nurullah Gür, Medipol University
  • Sabri Orman, TCMB
  • Servet Bayındır, İstanbul University
  • Tamer Çetin, Yıldız Technical University
  • Yusuf Alpaydın, Marmara University
Organizasyon
Multimedya
AÇILIŞ Davut Şanver İLKE İlim Kültür Eğitim Derneği Doç. Dr. Necmettin Kızılkaya Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Murteza Bedir İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mahmut Ak İstanbul Üniversitesi Rektörü
AÇILIŞ PANELİ: İSLAM İKTİSADI PERSPEKTİFİNDEN SOSYAL ADALET Prof. Dr. Halis Yunus Ersöz İstanbul Üniversitesi Prof. Dr. Murteza Bedir İstanbul Üniversitesi Prof. Dr. Nihat Erdoğmuş Yıldız Teknik Üniversitesi Prof. Dr. Mahmut Bilen Sakarya Üniversitesi
I. OTURUM: Oturum Başkanı: Sabri Orman Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), Türkiye Tebliğ: Toseef Azid & Osamah Hussain Al Rawashdeh Qassim University, Suudi Arabistan Müzakereci: Fatih Savaşan Sakarya Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Valentino Cattelan University of Florence, İtalya Müzakereci: Mehmet Saraç İstanbul Üniversitesi, Türkiye
II. OTURUM: Oturum Başkanı: Yusuf Alpaydın Marmara Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Dwi Retno Widiyanti Universitas Brawijaya, Endonezya Müzakereci: Abdullah Şahin İstanbul Şehir Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Yulizar D. Sanrego Tazkia University, Endonezya Müzakereci: Nurettin Tüysüz İstanbul Üniversitesi, Türkiye
III. OTURUM: Oturum Başkanı: Servet Bayındır İstanbul Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Hüsnü Tekin Hazine Müsteşarlığı, Türkiye Müzakereci: Ahmet Temel İstanbul Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Ömer Faruk Tekdoğan İstanbul Üniversitesi, Türkiye Mehmet Tarık Eraslan Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Türkiye Müzakereci: Ahmet Gündoğdu International Islamic Trade Finance Corporation, Türkiye
IV. OTURUM: Oturum Başkanı: Abdullah Kahraman Kocaeli Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Aimatul Yumna Padang State University, Endonezya Müzakereci: Murat Taşdemir İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Selim Erbağcı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Türkiye Müzakereci: Yusuf Kaya Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye
V. OTURUM: Oturum Başkanı: Necdet Şensoy Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), Türkiye Tebliğ: Khoutem Ben Jedidia Higher Institute of Accounting and Business Administration (ISCAE), Tunus Müzakereci: Nurullah Gür İstanbul Medipol Üniversitesi, Türkiye Tebliğ: Ozan Maraşlı Ankara Üniversitesi, Türkiye Müzakereci: Hafsa Orhan İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Türkiye
KAPANIŞ OTURUMU
İslam İktisadı Perspektifinden "Sosyal Adalet" başlıklı atölyemiz ÜLKE TV Ana Haber'de.
Röportaj: Valentino Cattelan
Röportaj: Aimatul Yumna
Röportaj: Dwi Retno Widiyanti
Röportaj: Khoutem ben Jedidia
Röportaj: Osamah Hussain Al Rawashdeh
Röportaj: Yulizar D. Sanrego